Europese aanbevelingen ter verbetering van bestaande liften:
Aanbevelingen van de Europese Commissie
Hieronder een opsomming van de 10 Europese aanbevelingen ter
verbetering van bestaande liften.
10 aanbevelingen van de Europese Commissie betreffende een
betere beveiliging van bestaande liften (95/216/EG)
door: ing. J. H. van Lindenberg (liftinstituut Amsterdam)
De Europese Commissie heeft
niet alleen Richtlijnen uitgevaardigd, zoals de Richtlijn machines, de
Richtlijn liften, de Richtlijn EMC en de Laagspannings
Richtlijn, maar óók een "Aanbeveling" voor liften. Ik doel hiermee op
de 10 aanbevelingen voor bestaande liften!
Deze 10 aanbevelingen luiden in het kort als volgt:
1. De liftkooien van een toegangsafsluiting en een
standaanwijzing voorzien; (dit kan d. m. v. deuren, maar bij een kooi met klein
vloeroppervlak ook d. m. v. een lichtscherm in de kooitoegang)
2. De draagkabels controleren; (is in Nederland reeds de dagelijkse praktijk tijdens de periodieke
keuringen)
3. Het inrijden op de verdieping gelijkmatig laten verlopen en
de stopverschillen minimaliseren; (kan bv. door het aanbrengen van een regeling
op de besturing)
4. Bedieningsknoppen in de kooi en op de verdieping bruikbaar
maken voor gehandicapten; (de bedieningsknoppen bereikbaar maken vanuit een
rolstoel en van een braille opschrift voor visueel
gehandicapten voorzien)
5. Detectoren aanbrengen op automatische deuren; (om ongewenst
contact met de deuren te voorkomen worden sensoren bedoeld als klembeveiliging)
6. Een vang aanbrengen als de snelheid van de kooi groter is
dan 0,6 m/s; (in Nederland waren bij tractieliften vangen reeds
verplicht, alleen onder speciale voorwaarden was een vangloze lift toegestaan)
7. Het alarmsysteem uitvoeren in een permanente verbinding;
(Een geluidssignaal naar een permanent bemande ruimte of een
spreekluisterverbinding)
8. Remvoeringen met asbest vervangen;
9. Een inrichting aanbrengen tegen ongecontroleerde opwaartse
bewegingen van de kooi; (deze bewegingen kunnen ontstaan door het wegvallen van
de aandrijving bij openstaande rem; het breken van de tractie as; het
doorslippen van de kabels over een versleten tractie schijf)
10. De kooi van een noodverlichting voorzien; (deze
noodverlichting moet voldoende zijn om de alarmknop te kunnen vinden en de
spreekluisterverbinding te kunnen bedienen en tenminste
één uur kunnen branden)
In gesprekken met
allerlei belanghebbenden en belangstellenden is gebleken dat de termen
Richtlijnen, Aanbevelingen en normen door elkaar worden gebruikt, waardoor een
enorme spraakverwarring kan ontstaan.
Een korte toelichting!
1.
Europese Richtlijnen zijn wettelijke instrumenten van de Europese
Commissie voor gemeenschapsbeleid. Richtlijnen zijn bindend, maar laten de
nationale overheden de vrijheid bij de wijze van uitvoering. De Richtlijnen
worden door de landelijke overheden over het algemeen in de nationale wetgeving
geïmplementeerd. In Nederland meestal door middel van een Besluit. Zo is de
nieuwe Richtlijn liften in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd via het
Besluit liften.
2.
Europese Aanbevelingen zijn niet-bindende adviezen van de Europese
Commissie.
3.
Normen zijn door deskundigen opgestelde voorwaarden die volgens de
stand der techniek een maatschappelijk gedragen veiligheidsnivo
aangeven, waarmee aan wetgeving kan worden voldaan. Indien het Europese,
geharmoniseerde normen betreft, wordt bij toepassing daarvan een vermoeden van
overeenstemming met relevante Richtlijnen verondersteld.
"Aanbevelingen"
lijken dus op aardige, vrijblijvende aanwijzingen om zere plekken in de
Europese samenleving op te sporen, de Lidstaten hierop te wijzen en het dan
verder over te laten aan de Lidstaten, maar let op!
De effecten van
"Aanbeveling 95/216/EG" (de 10-aanbevelingen) zullen met name een rol kunnen gaan spelen bij de vaststelling van
de aansprakelijkheid in geval van een ongeval en schade.
Het Europese Hof van
Justitie heeft herhaaldelijk beslist dat "Aanbevelingen" geen
bindende regels creëren, maar de nationale rechter dient daarmee wél rekening
te houden bij de interpretatie en toepassing van het
"Gemeenschapsrecht" en de uitleg van nationale wetgeving.
Het Nederlandse recht
kent voor gebouwen de zgn. "risico-aansprakelijkheid".
D.w.z. dat eigenaren van gebouwen aansprakelijk zijn voor de schade die door
een gebrek van een gebouw wordt veroorzaakt. Onder "gebouw" vallen
ook "bestanddelen" van een gebouw zoals liften.
Er is sprake van een gebrek indien het gebouw en/of de bestanddelen niet
voldoen aan de eisen die men daaraan heden ten dagen
mag stellen. Hierbij is enige nadere uitleg nodig.
Gebouwen, en de erin
opgenomen installaties moeten in ieder geval voldoen aan de Nederlandse Wetten
en Besluiten (b.v. Wet op gevaarlijke werktuigen en Bouwbesluit.)
Tevens moet er sprake zijn van, zoals dat in juridische termen heet, "goed
huisvaderschap". Dat wil zeggen dat de eigenaar ervoor moet zorgen dat
gebouw en installaties in overeenstemming zijn met het algemeen maatschappelijk
aanvaard veiligheidsniveau. Dit niveau kan op een bepaald moment afwijken van
het wettelijk niveau. Als bijvoorbeeld 80 % van de
Nederlandse gebouwbeheerders de 10 aanbevelingen heeft gerealiseerd dan kun je
zeggen dat dit een maatschappelijk aanvaard veiligheidsniveau is. Realiseer je
dit niveau dan niet dan is er geen sprake van "goed huisvaderschap"
en is de kans groot dat bij een aansprakelijkheidsstelling de rechter de eiser
in het gelijk zal stellen.
De "10
Aanbevelingen" gaan dus een rol spelen bij aansprakelijkheidsstelling in
geval van schade door een liftongeval als de "10 aanbevelingen"
maatschappelijk aanvaard en in veel gevallen gerealiseerd zijn. Dit is op dit
moment slechts beperkt het geval. Echter, door de aandacht die marktpartijen hiervoor
vragen worden met name bij renovaties steeds vaker een
aantal van de "10 aanbevelingen" gerealiseerd. Er kan dus een moment
komen dat het niet realiseren van de aanbevelingen nadelig gaat uitwerken.
Verder is het nu al zo dat het realiseren van de aanbevelingen extra zekerheid
zal bieden in het kader van aansprakelijkheid.
Het is dus verstandig
dat u als eigenaar van een liftinstallatie zelf nagaat of na laat gaan of één
of meer van die "10 aanbevelingen" voor u van toepassing zouden
kunnen zijn en of het in uw geval wenselijk is (een aantal van) de
aanbevelingen te realiseren.
Tijdens
de risico-inventarisatie wordt nagegaan in hoeverre er gevaarlijke situaties
zijn die een risico opleveren en waarvoor het opvolgen van één of meer van de 10
aanbevelingen nodig is om dit risico voldoende te reduceren of weg te nemen.
Hierin wordt ook betrokken het plaatselijk gebruik van
de lift. Bijvoorbeeld door wat (karren / wagens) en door wie (kinderen en / of
gehandicapten) worden de liften gebruikt. Ook wordt vastgesteld wat er kan
gebeuren tijdens het gebruik of tijdens een storing van de lift.
zijn geregistreerde handelsnamen van BvL
Liftservice.
www.BvLliftservice.nl www.BvLService.nl www.BvLlifttechniek.nl www.BvLwebdesign.nl www.BvLbeheer.nl
www.BvLBV.nl www.liftservice.nl www.programmeertool.nl www.liftcontrol.nl
zijn geregistreerde domeinnamen door BvL Liftservice.